مقدمه:
ما گرد هم می آییم تا که اندیشه و غنای آنرا پاسداری کرده باشیم و آزادی اراده انسان در تفکر ناب و بی مانندش را سپاس گفته باشیم. ما گرد هم می آئیم تا که هرکدام ار ما در تعریف خود به روشنگری بپردازیم. ما به نام هرآنچه مقدر بدانیم سوگند یاد می کنیم که انسانیت را پاس بداریم و در این مجال برای شکوفایی هرچه بیشتر انسان و انسانیت شرقی تلاش کنیم. ما معمولا سخن به یک چیز آغاز نمی کنیم. برخی از ما بنام الله می گویند. برخی دیگر بنام خدا. برخی بنام پدر آسمانی و روح القدس. برخی دیگر بنام حق. برخی دیگر بنام انسان. برخی دیگر نیز هیچ نامی نمی برند و سخن به سخن می آغازند. اما در مجموع هدف ما به یک مسیر است. ما چونان دیدرو و تیم قدرقدرتش در سده ی روشنگری اروپا که دایرة المعارفی چندجانبه و گسترده نوشتند؛ برای آدمی قرن شان - که الحق غنای آن به حدی بود که مرزهای دوران را شکست و به آینده نفوذ کرد - نیز می خواهیم دایرة المعارفی بنویسم برای امروزمان؛ و آدمی گرفتار روزگار امروزین مان. ما می خواهیم برای انسان بسی مضطرب و بغايت پریشان احوال قرن بیست و یکم، دانش نامه ای مختصر و محدود به تخصص اعضاء این تارنما بنویسیم.
اگر قرن بیستم قرن مجانی شدن هنر برای خلق ها در نزد ممالک مترقی غربی بود. قرن بیست و یکم دوره ی مجانی شدن علم است برای انسان. و قرار گرفتن آن در جهت اهداف انسانی وظیفه ی اندیشمندی است که در منجلاب این سده با موازین مختلف ارتجاع دست و پنجه نرم می کند. نه تنها حق انسان بلکه شرافت و لیافت آدمی در این است که علم را بی قیمت و هزینه ی مادی دریافت کند.
بدین مقدمه، منشور همکاری فی مابین اعضاء تارنمای «سرای فکر آزاد» چنین آغاز می گردد:
اصل 1: «سرای فكر آزاد» یک وبلاگ دستعجمعی یا گروهی است و زیرمجموعه ی حقوق جمعی در فضای مجازی قرار می گیرد. این بدین معناست که تمامی اجزاء مجازی این سیطره گروهی فقط به همان گروه تعلق دارد و خواهد داشت، مگر در مواردی که غیر از این معین شده باشد.
تبصره یکم: نوشته های فردی، لوگوهای فردی و اظهارنامه های الکترونیکی و مجازی مدون فردی (از جمله صفحه سازی الکترونیکی فردی) مشمول این ماده نخواهند بود و زیرمجموعه ی حق تألیف قرار می گیرند. هرآنچه که دارای اظهاریه رسمی و مشخص فردی است، تعلق مطلق به همان فرد دارد و تحت هیچ شرایطی نمی توان حق مولف را از آن سلب کرد. این تبصره بند 2 ماده 27 منشور حقوق بشر سازمان ملل متحد را به رسمیت تام شناخته و آنرا مدنظر دارد.
تبصره دوم: اصل یکم فقط در حیطه ی ابعاد جمعی یک کار گروهی دارای اثر است و به محدوده ی کار فردی در جمع باز نمی گردد.
اصل 2: حیطه کار فردی با امضاء یا یا تأکید آشکار یا آثار (لوگو و ابزار مشابه) فردی قابل تمایز از کار گروهی است.
اصل 3: مدیریت «سرای فكر آزاد» متکی به رأی اعضاء آن می باشد. هرگونه تغییر و تحول در عرف یا سنت مدیریتی می بایست با موافقت ضمنی یا آشکار (علنی یا مخفی) دوسوم از اعضاء وقت صورت گیرد. در غیر اینصورت هر تغییر در عرف مدیریتی مطرود می باشد و وظیفه ی هیات سردبیری است که با مدیر خاطی برخورد کرده، در مرحله ی يكم و دوم به اخطار خصوصی و عمومی بسنده كرده، اگر مشكل باقي بود او را از مقام خود براي مدت محدودی بركنار كنند.
تبصره یکم: هيات سردبيری همواره بیش از یکنفر از اعضاء و بجز مدير وقت و حداكثر ۴ نفر از اعضاء بجز مدير وقت خواهد بود. ایشان ناظران بر حرکت فردی در غالب عمومی اعضاء می باشند. همچنين در شرایطی که مدیر از رای عمومی اعضاء رویگردانی می کند، اين وظيفه ی هيات سردبيری است كه با او برخورد كند. مراحل و چند و چون برخوردها را اين مرامنامه مشخص كرده است.
تبصره دوم: تعداد مشخص اعضای هیات سردبیری را این مرامنامه مشخص کرده است. انتخاب شدن آنها بر معیار رای گیری مابین اعضاء فعال و غیرفعال صورت می گیرد. هر عضوی که اکثریت نسبی از اعضاء شرکت کننده در رای گیری را بدست آورد به هیات سردبیری راه یافته است.
اصل 4: محدودیت نوشتن حداکثری بجز قرار دادن بیش از دو نوشته از یک نویسنده در یک روز برای «سرای فكر آزاد» مدنظر نمی باشد. اما هرکدام از اعضاء موظف به قرار دادن حداقل یک نوشته ی غنی و پرمفهوم - هرچند مختصر اما بسيار مفيد - در هر ماه و در وبلاگ می باشند، در غیر اینصورت عضویت ایشان از فعال به غیرفعال تغییر خواهد کرد.
تبصره یکم: عضو فعال، عضوی است که لااقل به دو قسمت از مدیریت وبلاگ دسترسی مداوم دارد: الف) بخش مدیریت نوشته های خویش ب) بخش پیوندهای روزانه
تبصره دوم: دسترسی بیشتر از موارد مشخص شده در تبصره یکم اصل چهارم نیازمند هماهنگی مدیر با هیات سردبيری می باشد. سرخود نمی توان حوزه عملکرد عضو یا اعضاءی را تغییر داد. هيات سردبيری رابط بين اعضاء و مدير می باشند. ارتباط آنان دارای وجاهت عملی است بدين مفهوم كه سخن هيات سردبيری برای مدير حجت را تمام می كند.
تبصره سوم: عضو غیرفعال، عضوی است که فقط به قسمت پیوندهای روزانه دسترسی داشته و از عضویت اش در «سرای فكر آزاد» می تواند فقط به قرار دادن لینک آخرین نوشته ی وبلاگ شخصی اش قناعت کند. او حق اضافه کردن یا کسر کردن مطلبی از مطالب اصلی وبلاگ را نخواهد داشت مگر آنچه در حیطه ی قدرتش قرار داده شده است. تغيير حالت غيرفعال به فعال همواره ممكن بوده و فقط به صرف ادعای عضو يا اعضاء غيرفعال مبنی بر پذيرش شرط «عضویت فعال» می تواند به حالت نخستین خود باز گردد.
اصل 5: عضو جدید می تواند با پیشنهاد یکی از اعضاء و حمایت ضمنی نیمی از اعضاء با قبول کردن مرامنامه اعضاء به عضویت مادام العمر این تارنمای اینترنتی درآید. خروج از عضویت فقط با تمایل و تأکید صریح خود شخص ممکن می باشد، مگر آنکه جز این در مرامنامه مطرح شود.
تبصره یکم: شرایطی وجود دارد که می تواند منجر به اخراج یک یا بیشتر از اعضاء شود. این شرایط را مرامنامه مشخص خواهد کرد و هیچ مرجع دیگری نمی تواند معیار اخراج قرار گیرد.
تبصره دوم: یکی از مصادیق آشکار اخراج، توهین مسلم است. توهین عضوی یا اعضاء به دیگر عضو یا اعضاء امری نابخشودنی بوده و پس از بررسی جلسه ی هیات سردبیری یا تأمل اعضاء منجر به اخراج فرد یا افراد خاطی خواهد شد. توهین به هر شکل و در هر حالتی و به هر فردی (حقیقی یا حقوقی، واقعی یا مجازی) اشتباه جبران ناشدنی محسوب می شود و منجر به دریافت اخطار یا اخراج از عضویت تارنما خواهد شد.
تبصره سوم: آنچیزها که به عدم همکاری هدفمند، رعایت نکردن ممتد موازین پذیرفته شده و همگانی اعضاء، توهين، ناراحت کردن ممتد اعضاء و از این قبیل شناخته می شود از مصادیق آشکار و عیان اخراج می باشند که در مرحله اول با اخطار خصوصی مدیر یا مدیران و در مرحله دوم با اخطار عمومی ایشان همراه خواهد بود. در صورت بقای مشكل و در مرحله سوم می بایست با تشکیل یک تیم از اعضاء ابتدا به موارد اتهامی رسیدگی شده و سخنان طرفین شنیده شده، سپس در باب اخراج رای صادر شود. برای اخراج یک عضو یا اعضاء نمی توان به چیزی کمتر از دوسوم آرای موافق شركت كننده در تيم رسيدگی یا اکثریت مطلق هیات سردبیری بعلاوه مدیریت قناعت کرد.
اصل 6: آزادی بیان عقیده، مرام و مذهب، و تلاش برای تبلیغ عقیده، مرام و مذهب جزعی جداناشدنی از جامعه نوین بشری است. محیط مجازی به تبعیت از عقل سلیم آفریننده آن که همان بدنه بشریت می باشد و با احترام به وجدان و خرد انسان، محیطی است بی حد و مرز، مگر آنکه قانون غیر از این اعمال کند. اعضاء «سرای فكر آزاد» آزاداند در راه عقیده، مرام و مذهب خود بنویسند یا مورد نوشتن قرار گیرند. این حق را هیچ نیرویی مگر نیروی اراده ی ایشان نمی تواند از ایشان سلب کند. محدودیت در آزادی نگارش اعضاء را فقط مرامنامه معیین می کند.
اصل 7: این مرامنامه به انضمام تمامی آئین نامه های پیشنهادی و تائید شده و همچنین متممهای آینده خود نمی تواند محدودیتی در تحلیل، نقد و بررسی مگر محدودیتهای ساختاری جبری و رعایت جانب ادب و احترام، بر نویسنده ی عضو تارنمای «سرای فكر آزاد» تحمیل کند. نقد و بررسی و تحلیل مقدسترین مقدسات بشری اگر جانب تعقل، ادب، احترام کامل و روشنگری بی غرضانه را داشته باشند مجاز است و هیچ قوه ای را توان مخالفت با آن اراده نیست.
تبصره یکم: نوشته ای که جانب انتقاد از عنصر تقدس یا مقدساتی را گرفته باشد نمی تواند هدف (مبحث نتیجه گیری) خود را بر پایه ی شکستن تقدس یا مقدسات قرار دهد بلکه صرفا می بایست به خود انتقاد بسنده کند. این تارنما بر اساس در هم شکست تشکیل نشده است. اساس «سرای فکر آزاد» بر پایه روشنگری است. در نهایت امر این خواننده است که مجاز به اختیار کردن هر نتیجه ای از مباحث این تارنما خواهد بود. این تارنما نتیجه ای را مستقیماْ بر خواننده تحمیل نخواهد کرد. اين مرامنامه معتقد است كه انكار تقدسات به معناي درهم شكستن آنها نيست. نتیجه گیری آن نوشته كه در جهت انكار مقدسات يا انتقاد از مقدسات نگاشته شده باشد آنگاه نمی بایست با هدف در هم شکستن تقدس فراهم آمده باشد. اين مرامنامه معتقد است كه يك جمع قليل از نويسندگان نخواهد توانست مستقيماً به واسطه ی نگارش مطلبی، باعث زدوده شدن تقدسی از جامعه شود.
تبصره دوم: این مرامنامه و کلیه آئین نامه های مرتبط فقط آنچیز را عنصر تقدس می شناسند که اقلیت مطلقی از اعضاء (با دلیل و برهان) یا اقلیت مطلقی از ملت شریف ایران (بی دلیل و برهان اما با سندیت تمام) یا اقلیت نسبی از پارسی زبانان جهان آنرا تقدس دانسته باشند. آن عنصر یا عناصر آنگاه دارای درجه تقدس خواهد بود و هیچ نیرو و قوه ای را توان درهم شکستن تقدس آن ممکن و جایز نیست، مگر در ذهن خواننده كه اختيار آْن نيز تحت هيچ شرايطي در دست اعضاء اين تارنما نيست و نخواهد بود.
تبصره سوم: درهم فرو ریختن يك عنصر مقدس يا عناصری مقدس، به واسطه ی نقد و تحليل و بررسی و غورسی صرف و با رعايت شرايط ذكر شده در اين مرامنامه، مصداق تبصره يكم اصل هفتم نخواهد بود. چرا كه بدين روش اصولاً نمي توان عنصر مقدس يا مقدساتي را درهم فرو ريخت. توهين مسلم به عنصر مقدس يا عناصر مقدس، مصداق درهم شكسته شدن امر تقدس است و لاغير.
اصل 8: مرامنامه ی تارنمای «سرای فكر آزاد» به کل از منشور حقوق بشر سازمان ملل متحد مصوب ۱۹۴۸ميلادی تبعیت می کند و آنرا در تمامی ابعادش برای خود و اعضاء و تارنما به رسمیت می شناسد. هیچ موردی نمی تواند مرامنامه را از به رسمیت شناختن منشور حقوق بشر یاد شده رویگردان سازد. منشور حقوق بشر يادشده همچنين دادخواهی اعضاء اين تارنما را در نزد جهانيان برعهده می گيرد و حامی اعضاء اين تارنما می باشد.
اصل 9: «سرای فكر آزاد» بنابر یک استاندارد چاپ و تجدید چاپ می شود. مدیریت آن اجازه دارد در صورت مغایرت متن یا متون با استاندارد تعیین شده، در نوشته دخل و تصرف موازنه صورت دهند. استاندارد تعیین شده فونت قلم "تاهوما" Tahoma و نمره 10 می باشد. هر متن می بایست تمام و کمال در «سرای فكر آزاد» قرار داده شود و از ادامه مطلب در وبلاگ دیگری بکل پرهیز شود. مطلبی که برای «سرای فكر آزاد» فرستاده می شود مگر به اجازه ی دوسوم از اعضاء وقت نمی تواند در تارنما یا وبلاگ دیگری (از جمله وبلاگ شخصی عضو) قرار گرفته باشد.
تبصره یکم: اصل نهم به هیچ وجه به معنای دخل و تصرف معنایی در متن نیست و به هیچ نیرو و قوه ای (مگر نویسنده ی اصلی) اجازه ی دخل و تصرف يا تغيير معنايی اعطا نکرده است.
تبصره دوم: تصاویر و لوگوها نیز تحت سیطره این اصل قرار می گیرند. یعنی اینکه اولا انحصار عمومی «سرای فکر آزاد» خواهند شد و ثانیا از آنان نمی توان به عنوان ابزار نزدیکی جنسی و حالات منبسط استفاده نمود. هرآنچه انحصار عمومی تارنمای یاد شده گردد نمی تواند مگر به خواست دوسوم از اعضاء وقت در تارنمای دیگری (از جمله تارنمای شخصی اعضاء) مورد استفاده قرار گیرد. تصاویر و لوگوها و انواع ماکرومدیایی که در این تارنما قرار می گیرند نمی توانند مروج احوالات و عوالم XXX یا XX باشند. هویدا بودن عورتین انسانی بصورت زننده و غیر انسانی آن که مروج خشونت علیه بشریت، جنايت عليه بشريت، روانپريشي و موارد مشابه ي مجرمانه گردند، ممنوع مي باشد. این محدودیتها در مورد تصاویر تندیسها و مجسمه های انسانی بکار گرفته نمی شود و آنها مجاز از برهنگی غیرساختگی می باشند. و اما مراد از برهنگی ساختگی (كه ممنوع مي باشد) ايجاد تغييرات انفورماتيك و نرم افزاری در تصاوير اصلی يا تصاوير فرعی يا تصاوير واقعی گرفته شده از يك مجسمه يا تنديس می باشد كه منجر به خالی شدن اصل از اصالت خود می گردد.
اصل 10: هرگاه تمام اعضاء ی منهای یک نفر خواهان تعییر یا تغییراتی در این مرامنامه باشند، می توانند در آن بواسطه ی شورای موسسانی که فقط خودشان حق تشکیل و عضویت آنرا دارند، يا از طريق اعمال حق خود به شورای سردبيری، در مفاد اين مرامنامه دخل و تصرف کنند. شرایط و چیدمان یک شورای موسسان احتمالی به اضطرار مشخص خواهد شد. در غير اينصورت موارد حذف و اضافه از طريق طي كردن مراحل قانونی و عرفي مابين اعضاء توسط اضافه، تغيير يا حذف متمم ها صورت خواهد گرفت. اين مرامنامه داراي فقط سيزده اصل و تعدادي تبصره مي باشد. متمم ها زيرمجموعه مرامنامه قرار خواهند گرفت.
اصل ۱۱: «سرای فکر آزاد» مذهب یا دین رسمی ندارد. اعضاء آن به تمامی مذاهب احترام گذاشته همزمان حق انسانی خود در نقد، بررسی و حتی مخالفت با تمامی ادیان آسمانی و غیرآسمانی را محفوظ ميدارند. براي احترام به شرافت انساني است كه انسان محدوديتي، مگر آنچه جبر طبيعي بر او تحميل كند، نخواهد داشت.
اصل ۱۲: مديريت تارنمای «سرای فکر آزاد» یا شورای سردبیری یا هردو باهم می توانند پیغامی را که فردی شناخته شده یا ناشناخته در پیغامگیر قرار میدهد، چنانچه مغایر با موازین یاد شده در این مرامنامه یا مصداق تفرقه افکنی مابین اعضاء تارنما بوده باشد، بدون تذکر به صاحب نظر، حذف کنند. از اين جمله، پيغامهای تبليغاتی مرتبط با امورات جنسی مجزا نبوده و مشمول محدوديت اصل حاضر مي گردد.
اصل ۱۳: بنا بر رای اکثریت تام و مطلق (۸ رای مثبت از ۸ رای اعضاء وقت) در تاریخ یازدهم تیرماه ۱۳۸۷ خورشیدی (معادل با یکم ماه جولای سال ۲۰۰۸ میلادی) کلیه موارد بالا تا زمانی که این مرامنامه (بنابر چهارچوب های همین مرامنامه) تغییری نکرده باشد، دارای رسمیت بوده و همه ی اعضاء آن می بایست خود را تابع آن بشناسند. اين مرامنامه بنابراين به اعتبار رای انسان دارای وجاهت قانونی می باشد و هيچ چيز (مگر شرايط پذيرفته شده مرامنامه) توان زدودن اين وجاهت قانونی را نخواهد داشت.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
متمم ۱: در آخرين نظر سنجي از اعضاء، حداكثر آنان (۸ نفر) در يك صندوق رای حضور بهم رسانده و با اكثريت نسبی ۴ رای در مقابل دو ميزان ۳ رای و ۱ رای موفق شدند شورای سردبيری دو نفره ايجاد كنند. اين رای تا اطلاع ثانوی ثابت خواهد ماند مگر آنكه اعضاء طبق موازين مرامنامه چيز ديگری بخواهند.

